Hlaðvarp um lífið í fjórðu vaktinni

4. vaktin er vettvangur fyrir sögur, reynslu og umræðu um það aukna álag sem foreldrar fatlaðra og langveikra barna bera í daglegu lífi. Markmiðið er að opna á málefni sem oft fara fram hjá fólki, auka skilning og styrkja umræðuna.

Lóa og Sara með tebolla
4. vaktin tekur við Múrbrjótnum 2025
🏆 Viðurkenning 2025

Múrbrjótinn 2025

4. vaktin hlaut Múrbrjótinn 2025 frá Þroskahjálp. Viðurkenningin er veitt þeim sem hafa unnið markvert starf við að brjóta niður múra, efla mannréttindi og skapa jöfn tækifæri fyrir fatlað fólk í íslensku samfélagi.

Í umsögninni kemur fram að 4. vaktin varpi ljósi á líf, reynslu og réttindi fatlaðs fólks og fjölskyldna þess. Hlaðvarpinu er lýst sem nýjum vettvangi réttindabaráttunnar sem opnar almenningi innsýn í málaflokkinn og styrkir umræðuna um mannréttindi, aðgengi og jafnrétti.

Við erum afar þakklátar fyrir þær góðu móttökur sem hlaðvarpið hefur fengið frá félagasamtökum, foreldrum og öðrum í samfélaginu. Viðurkenningin er okkur bæði hvatning og staðfesting á því að þörfin fyrir umræðuna er raunverulega til staðar.

Markmið okkar er áfram að lyfta þessum málaflokki upp, skapa rými fyrir fræðslu og samtal og veita fleirum rödd til að segja sína sögu.

Samstarfsaðilar

Á forsíðu koma styrktaraðilar fyrst fram sem lógó, en neðar á síðunni er hægt að lesa nánar um hvern þeirra.

Sjónarhóll Mobility Góðvild Childs Farm NPA miðstöðin

Um okkur

4. vaktin er rekin af Söru Rós Kristinsdóttur og Lóu Farestveit Ólafsdóttur. Hlaðvarpið varð til út frá skýrri þörf fyrir vettvang þar sem hægt er að ræða líf, áskoranir, réttindi og reynslu foreldra fatlaðra og langveikra barna á heiðarlegan og manneskjulegan hátt.

Lóa Ólafsdóttir

Lóa Ólafsdóttir

Ég er fædd árið 1983 og hef mest alla tíð búið í Reykjavík. Ég er gift Tryggva Farestveit og saman eigum við þrjár stúlkur.

Ég lauk BA prófi í sálfræði árið 2008 og starfaði um tíma sem starfsmannastjóri. Ég lauk master í fötlunarfræði árið 2015 og master í sérkennslu árið 2022. Samhliða því tók ég marga áfanga í leikskólakennaranum til að fá leyfisbréf sem kennari. Ég hef starfað í kennslu í rúm tíu ár – þá vegferð hóf ég sem sérkennari í leikskóla og lengst af starfaði ég sem sérkennslustjóri. Árið 2020 færði ég mig yfir í grunnskóla og starfaði sem sérkennari í grunnskóla í Reykjavík. Í dag starfa ég sem umsjónarkennari/sérkennari í Klettaskóla.

Ég hef lagt mikla áherslu á að sækja mér þekkingu og námskeið í tengslum við þennan málaflokk og hef lokið fjölda námskeiðum til að styðja við nám fatlaðra barna. Samhliða vinnu og námi hef ég starfað sem liðveisla og stuðningsforeldri.

Þessi málaflokkur stendur mér einnig nærri þar sem ég er móðir fatlaðrar stúlku og hef ég viljað styrkja mig til að tryggja henni betri tækifæri í lífinu. Það skiptir mig miklu máli hvernig unnið er með fötluðum börnum og þeim tryggt góð og jöfn tækifæri til þátttöku í samfélaginu.

Sara Rós Kristinsdóttir

Sara Rós Kristinsdóttir

Ég er fædd 1988 og er uppalin og íbúi í Reykjavík. Ég er gift Agnari Bergmann Birgissyni og á tvö stráka sem eru fæddir 2006 og 2013.

Ég starfaði í félagsþjónustustörfum í nokkur ár sem stuðningsaðili við geðfatlaða, aldraða og veika einstaklinga. Það hefur alltaf verið ástríða mín að aðstoða fólk og vinna að bættu samfélagi. Árið 2011 gekk ég í félagasamtök sem heita JCI (Junior Chamber International) þar sem markmiðið er að aðstoða fólk að verða besta útgáfan af sjálfum sér og vinna að betra samfélagi. Þar hef ég meðal annars verið verkefnastjóri í verkefni um vitundarvakningu um þunglyndi og náungakærleika, leiðbeint á námskeiðum og kennt ræðumennsku í nýsköpunarkeppni grunnskólanna fyrir krakka á aldrinum 10–12 ára nokkur ár í röð.

Ég er menntuð sem félagsliði, markþjálfi og NLP-markþjálfi, hef lokið grunn- og framhaldsnámi í Ráðgjafaskóla og grunn- og framhaldsnámi í barna-jógakennaranámi. Ég hef sótt fjölda námskeiða um geðheilbrigði og er með brennandi áhuga á öllu sem snýr að samfélaginu.

Ég á fyrirtæki sem heitir Lífsstefna, stofnað sem ehf árið 2017. Ég hanna, útbý og er með í sölu eflandi vörur, þá helst fyrir börn og unglinga, og hef komið að innflutningi á vörum sem eru hugsuðar fyrir fötluð og langveik börn. Samhliða þessu er ég með samfélagsmiðilinn Lífsstefna þar sem ég fræði um einhverfu, ADHD, geðheilsu og ýmis tengd málefni. Ég er einnig í fag-notendaráði Gló stuðningsfélags.

Þessi málaflokkur stendur mér afar nærri hjartanu og hefur gert það í mörg ár. Þekki ég það af eigin raun að standa 4. vaktina og vil gera sem ég get að miðla minni reynslu og þekkingu þangað sem hennar er þörf. Við erum samfélag og við stöndum aldrei ein.

Hvað er 4. vaktin?

Við vorum að velta fyrir okkur ansi mörgu þegar kom að nafngiftinni en okkur fannst mest lýsandi að nota 4. vaktin. Þriðja vaktin vitnar í það huglæga sem fólk þarf að sinna umfram daglega vinnu – vera verkstjóri yfir heimilinu, sjá um skipulag og utanumhald. Önnur vaktin er síðan það að sinna því sem þarf að gera, t.d. keyra í leikskóla og fara með barnið til læknis. Fyrsta vaktin er að sinna hefðbundinni vinnu, námi eða endurhæfingu.

Vísunin í 4. vaktina er sprottin frá því að foreldrar fatlaðra og langveikra barna eru oft á þyngri vöktum en aðrir foreldrar. Þessir samnefnarar eru sem dæmi:

  • Fleiri læknatímar og oft flókin lyfjamál.
  • Fjöldi funda með skóla, fagaðilum og öðrum sérfræðingum.
  • Flókið kerfi til að sigla í gegnum til að fá viðeigandi þjónustu fyrir sitt barn.
  • Mikil upplýsingaleit og samtöl við ýmsa fagaðila til að finna þjónustu við hæfi.
  • Meira skipulag til að mæta þörfum barnsins vel.
  • Mikið af auka ferðum til að sinna þörfum barnsins og koma því á rétta staði.

Hlusta

Veldu vettvang og hlustaðu á 4. vaktina þar sem þér hentar best.

Spotify

Spotify

Hlaðvarpið er nú þegar aðgengilegt á Spotify.

Opna á Spotify →
Instagram

Instagram

Fylgstu með þáttum, nýju efni og pistlum á Instagram.

Opna Instagram →
TikTok

TikTok

Styttri klippur, innsýn og efni tengt þáttunum á TikTok.

Opna TikTok →

Pistlar og fréttir

Hér birtast pistlar og fréttir frá 4. vaktinni ásamt umfjöllun sem hefur birst annars staðar.

Málþing Umhyggju 2025 – Fjórða vaktin

Málþingið var haldið á Hilton hótel og bar heitið Fjórða vaktin. Við fengum það tækifæri að vinna með Umhyggju – samtökum sem styðja við langveik börn og fjölskyldur þeirra – í hlutverki kynna. Ásamt okkur voru fyrirlesarar bæði fagfólk og foreldrar.

Þó vaktirnar líti ólíkt út eiga þær það oft sameiginlegt að það er ómannekjulega mikið álag á þeim. Vonandi með fræðslu og meiri vitund verða breytingar – foreldrar mæta meiri skilningi, fá betri stuðning og þjónusta verður sveigjanlegri.

Því hver græðir á því að foreldrar séu komnir í örmögnun?

Sólblómabandið
Sólblómabandið bæklingur
Um sólblómabandið

Hvað er Sólblómabandið?

Sólblómabandið er tákn um ósýnilega fötlun. Sá sem ber bandið um hálsinn sýnir á látlausan hátt að hann hefur ósýnilega fötlun, skerðingu eða sjúkdóm – og gæti þurft aukinn skilning, stuðning eða tíma.

Við gerðum fræðsluefni og bækling í samvinnu við Umhyggju. Bæklingurinn er á íslensku, ensku og pólsku og við erum þegar byrjuð að dreifa honum í heilbrigðiskerfinu og víðar.

  • Betri skilningur
  • Aukið jafnrétti
  • Betra aðgengi
  • Meira öryggi
  • Bætt lífsgæði
  • Meiri stuðningur

Félagsmenn Umhyggju geta sótt um Sólblómabandið hjá þeim. Viltu fá bæklinga fyrir þinn vinnustað? Sendu okkur tölvupóst.

Umfjöllun og greinar

Hér má safna greinum, viðtölum og umfjöllun sem hefur birst annars staðar og tengist 4. vaktinni eða málefninu sjálfu.

★★★★★

Gefðu okkur stjörnur á Spotify

Ef þér finnst hlaðvarpið skipta máli hjálpar það okkur mikið að fá einkunn og umsögn. Það tekur bara mínútu!

Gefa einkunn á Spotify →

Nánar um styrktaraðila

Samstarfsaðilarnir styðja við verkefnið á mismunandi hátt og eiga allir sameiginlegt að vinna að bættum aðstæðum, þjónustu eða vörum sem skipta fjölskyldur máli.

Hafa samband

Þú finnur 4. vaktina á samfélagsmiðlum og í Facebook grúbbunni Skólamálin okkar.